Ośmiornica na szydełku to jeden z tych projektów, które wyglądają efektownie, a w praktyce składają się z kilku prostych powtórzeń. Najważniejsze jest utrzymanie równego napięcia nitki i pilnowanie liczby oczek w okrążeniach, bo właśnie od tego zależy kształt głowy i układ macek. Ten wzór został rozpisany tak, żeby bez zgadywania przejść od pierwszego oczka do gotowej maskotki. W wersji opisanej niżej powstaje ośmiornica o wysokości około 12-15 cm, zależnie od włóczki i siły ścisku. To dobry rozmiar na przytulankę, dekorację do pokoju albo drobny prezent.
Co przygotować przed rozpoczęciem
Do tego wzoru najlepiej sprawdza się włóczka bawełniana albo bawełna z akrylem, bo trzyma kształt i nie rozciąga się tak łatwo jak miękka włóczka pluszowa. Jeśli to pierwsza ośmiornica, wygodniej pracuje się na gładkiej przędzy średniej grubości. Na ciemnej włóczce trudniej policzyć oczka, więc na start lepiej wziąć jasny kolor.
- włóczka średniej grubości, około 50-70 g
- szydełko 2,5-3,5 mm dopasowane tak, by splot był ścisły
- wypełnienie silikonowe lub kulka poliestrowa
- znacznik oczek albo kawałek kontrastowej nitki
- igła dziewiarska do chowania końcówek
- oczka bezpieczeństwa 8-10 mm albo czarna nitka do wyhaftowania oczu
- małe nożyczki
Ścisły splot ma tu duże znaczenie. Jeśli między oczkami widać wypełnienie, warto od razu sięgnąć po mniejsze szydełko. Maskotka będzie wtedy bardziej zwarta, a głowa nie straci formy po kilku uściskach.
Przy amigurumi lepiej wybrać szydełko o pół numeru mniejsze niż sugeruje producent włóczki. Oczka wychodzą ciaśniejsze i gotowa ośmiornica wygląda czyściej.
Jak czytać wzór i nie pogubić się w okrążeniach
Wzór jest zapisany w klasyczny sposób dla amigurumi, czyli pracuje się spiralnie, bez zamykania każdego okrążenia. To oznacza, że po zrobieniu ostatniego oczka od razu przechodzi się do kolejnego rzędu. Właśnie dlatego znacznik oczek jest tak przydatny — pokazuje początek okrążenia i oszczędza liczenia od nowa.
- mr – magic ring, czyli magiczne kółko
- ps – półsłupek
- dod – dwa półsłupki w jedno oczko
- ujm – przerobienie dwóch oczek razem
- BLO – tylko za tylną pętelkę
- FLO – tylko za przednią pętelkę
Jeśli liczba oczek nagle się nie zgadza, najczęściej problem pojawia się przy dodawaniu lub ujmowaniu. Warto wtedy zatrzymać się od razu, a nie kilka okrążeń później. Cofnięcie dwóch minut pracy jest dużo łatwiejsze niż rozbieranie połowy głowy.
Do ośmiornicy z tego wzoru nie trzeba znać skomplikowanych ściegów. Wystarczą półsłupki, dodawanie i ujmowanie. To jeden z lepszych projektów na przejście od prostych kulek amigurumi do bardziej „żywych” maskotek.
Korpus ośmiornicy krok po kroku
Rozszerzanie do najszerszego miejsca
Korpus zaczyna się od czubka głowy i stopniowo się rozszerza. Taki układ daje ładnie zaokrągloną górę bez ostrego czubka. Najlepiej od razu po pierwszym okrążeniu włożyć znacznik w pierwsze oczko, bo przy małej liczbie słupków łatwo stracić orientację.
W pierwszych rzędach ważniejsza od tempa jest dokładność. Jeśli oczka wychodzą nierówno, nie szkodzi — po kilku okrążeniach ręka łapie rytm. Lepiej skupić się na tym, by każde dodawanie było wykonane w dobrym miejscu, bo to właśnie one budują symetryczny kształt.
Przerabia się według poniższej sekwencji:
- 1. mr, 6 ps w kółko = 6
- 2. 6 dod = 12
- 3. (1 ps, dod) x6 = 18
- 4. (2 ps, dod) x6 = 24
- 5. (3 ps, dod) x6 = 30
- 6. (4 ps, dod) x6 = 36
- 7. (5 ps, dod) x6 = 42
- 8. (6 ps, dod) x6 = 48
- 9-14. 48 ps dookoła = 48
- 15. 48 ps BLO = 48
Okrążenie 15 robione tylko za tylną pętelkę nie jest przypadkowe. Dzięki temu z przodu zostają wolne pętelki, do których później łatwo dopiąć macki. Bez tego etapu dół ośmiornicy byłby mniej uporządkowany, a rozmieszczenie macek trudniejsze.
Oczy bezpieczeństwa najlepiej osadzić między 11. a 12. okrążeniem, w odstępie około 8-10 oczek. Jeśli zamiast plastikowych oczu mają być haftowane, można zostawić ten etap na sam koniec. Daje to większą swobodę w ustawieniu miny.
Zwężanie i zamknięcie głowy
Po osiągnięciu najszerszego miejsca korpus zaczyna się zwężać. Tu najbardziej przydają się niewidoczne ujmowania, bo zwykłe ściąganie dwóch oczek razem potrafi zostawić małe dziurki. Przy maskotkach to od razu widać, zwłaszcza na gładkiej włóczce.
Wypełnienie warto dokładać stopniowo, nie dopiero na końcu. Najpierw trochę po 18. okrążeniu, potem jeszcze odrobinę przed całkowitym zamknięciem. Dzięki temu środek rozkłada się równomiernie i nie tworzy twardej kulki na samej górze.
Dalsza część wzoru wygląda tak:
16. (6 ps, ujm) x6 = 42
17. 42 ps = 42
18. (5 ps, ujm) x6 = 36
19. (4 ps, ujm) x6 = 30
20. (3 ps, ujm) x6 = 24
21. (2 ps, ujm) x6 = 18
22. (1 ps, ujm) x6 = 12
23. 6 ujm = 6
Po 22. okrążeniu dobrze jest sprawdzić kształt. Głowa powinna być pełna, ale nie napchana na siłę. Jeśli boki robią się kanciaste, zwykle oznacza to za mało wypełnienia. Jeśli oczka zaczynają się rozchodzić, wypełnienia jest za dużo.
Po ostatnim rzędzie należy odciąć nitkę, przeciągnąć ją przez przednie pętelki pozostałych 6 oczek i ściągnąć otwór. Końcówkę najlepiej schować do środka głowy igłą. Takie zamknięcie daje gładki spód i nic nie odstaje.
Macki, które same ładnie się skręcają
Jak zrobić 8 równych macek
Najprostszy sposób na efektowne macki to wykorzystanie wolnych przednich pętelek z 15. okrążenia. Dzięki temu nie trzeba ich doszywać osobno, a dół ośmiornicy wygląda schludnie. Skręt powstaje sam, gdy w łańcuszek wracają po dwa półsłupki w każde oczko.
Przy korpusie o obwodzie 48 oczek można rozmieścić 8 macek idealnie równo — jedna co 6 pętelek. To wygodne, bo nie trzeba niczego liczyć „na oko”. Warto jednak zaznaczyć sobie miejsca nitką lub markerami przed rozpoczęciem, wtedy wszystkie odnóża wychodzą na tej samej wysokości.
Każdą mackę wykonuje się osobno, ale schemat jest identyczny. Jeśli mają wyglądać bardziej delikatnie, wystarczy zrobić krótszy łańcuszek. Jeśli maskotka ma być bardziej dekoracyjna, można wydłużyć macki o kilka oczek.
- Wbić szydełko w pierwszą wolną przednią pętelkę z 15. okrążenia i przeciągnąć nitkę.
- Zrobić 26 oczek łańcuszka.
- Od drugiego oczka od szydełka przerabiać 2 ps w każde oczko łańcuszka aż do końca.
- Przymocować mackę do kolejnego wyznaczonego miejsca i powtórzyć łącznie 8 razy.
Dlaczego to działa? Podwójna liczba półsłupków upchnięta na krótkim łańcuszku nie ma gdzie się rozłożyć, więc robótka zaczyna się naturalnie zawijać. Im ciaśniej przerobione oczka, tym mocniejszy skręt. Przy luźnej pracy macki mogą wyjść bardziej falowane niż spiralne.
Jeśli macki skręcają się za słabo, wystarczy zrobić w każdym oczku łańcuszka po 3 półsłupki na odcinku 5-6 oczek przy końcówce. Spirala stanie się wyraźniejsza bez prucia całości.
Oczy, wypełnienie i ostatnie poprawki
Jeśli zostały użyte oczka bezpieczeństwa, po zamknięciu korpusu pozostaje już tylko schowanie wszystkich nitek. Przy haftowanych oczach warto użyć cienkiej czarnej włóczki albo muliny i robić krótkie, gęste przeszycia. Haft daje bardziej miękki, „dziecięcy” wygląd i sprawdza się lepiej przy maskotkach dla najmłodszych, bo nie ma twardych elementów.
Buzię można zostawić bez ust albo dodać delikatny łuk jedną nitką. Im mniej detali na tak małej formie, tym czyściej wygląda gotowa praca. Za duże oczy albo zbyt długi uśmiech potrafią zaburzyć proporcje całej głowy.
Po ukończeniu dobrze jest lekko uformować korpus dłońmi. Wypełnienie rozkłada się wtedy równiej, a dół lepiej „siada” nad mackami. Jeśli ośmiornica ma stać samodzielnie na półce, można do środka wsunąć odrobinę więcej wypełnienia przy dolnej części głowy.
Najczęstsze błędy i jak je szybko naprawić
Najczęstszy problem to zła liczba oczek po kilku okrążeniach. Jeśli korpus zamiast być okrągły robi się sześciokątny albo przekrzywiony, zwykle jedno dodawanie zostało pominięte albo wykonane dwa razy w tym samym miejscu. W takiej sytuacji najlepiej wrócić do ostatniego poprawnego okrążenia. Próba „wyrównania” błędu później często daje jeszcze gorszy efekt.
Druga typowa rzecz to zbyt luźne oczka. Gdy przez splot prześwituje wypełnienie, ośmiornica szybko traci estetykę. Pomaga mniejsze szydełko albo mocniejsze napięcie nitki prowadzonej przez palce. Lepiej od razu poprawić próbkę niż kończyć projekt, który po napełnieniu wygląda niedbale.
Zdarza się też, że macki wychodzą różnej długości. Dzieje się tak wtedy, gdy łańcuszek jest liczony niedokładnie albo jedna macka została zrobiona luźniej. Najprościej liczyć głośno co pięć oczek lub zaznaczać 26. oczko paznokciem przed rozpoczęciem powrotu półsłupkami.
Jeśli gotowa ośmiornica ma być częścią większego kompletu, warto zapisać sobie dokładnie: rodzaj włóczki, numer szydełka i rozstaw oczu. Przy kolejnej sztuce łatwo wtedy powtórzyć ten sam rozmiar. To szczególnie przydatne, gdy powstaje para lub cały zestaw w różnych kolorach.